Een lege pagina.

Zaterdagmiddag, de zaterdag voor Palmpasen, 13.20 uur. Telefoon : “Met het secretariaat van de Engelbertlocatie. We zitten met een probleem. A.s. dinsdag moeten we de Engelbertpagina van ’t Zout aanleveren, maar we hebben niks.

Door de coronacrisis ligt bijna alles stil; er gebeurt zo weinig. Kun jij niet een stukje schrijven over hoe jij, hoe jullie tot nu toe deze tijd doorkomen? Of over de komende Goede Week, waarin je niet naar de kerk kunt komen?”

Dat was nou wat je noemt “met de deur in huis vallen”. Ik stond bepaald niet te juichen. Wat moet ik nu schrijven? Moet ik de lezers vertellen, dat ik nu mooi de achterstand in de volkstuin kon inhalen? Of over het grasmaaien rondom de kerk en het schoffelen en harken op het kerkhof? Of dat mijn vrouw druk bezig is geweest met het schilderen van wat tuintafeltjes? En met lezen natuurlijk, vooral de krant.

Maar de komende Goede Week ( hoewel die al voorbij zal zijn, als u dit leest) en de corona: ze houden ons beide toch wel bezig. Dus toch maar een stukje schrijven.

Die zondag, Palmpasen, keken we ( mijn vrouw en ik) samen naar de Eucharistieviering vanuit een lege St.-Jozefkerk te Waubach. De leegte, de stilte, de rust maakten voelbaar, dat we in een bijzondere tijd leven. We luisterden naar de heel lange evangelielezing, die niet alleen over de intocht van Jezus in Jeruzalem ging, maar ook al over Jezus’ Witte Donderdag en Zijn Goede Vrijdag. Ik ervaar dat altijd een beetje als op de zaken vooruit lopen; daar  zal wel een theologische verklaring voor zijn, die ik niet ken.

Opvallend vond ik de manier waarop de voorganger de coronaproblemen van nu hierbij betrok. Een virus, een ziekte in het klein begonnen, die in korte tijd de hele wereld op de kop zette en nog steeds zet. Jezus, die minder dan een week voor Zijn dood enthousiast wordt ingehaald met palmtakken door juichende mensen die Hem hartelijk begroetten. Maar de kiem van het kwaad is dan al aanwezig. Op de achtergrond zijn al mensen die morren en binnen een paar dagen slaat de stemming in de stad volledig om: “Kruisig Hem, kruisig Hem”. Hoe het virus in zo’n korte tijd zo’n impact op de hele wereld kreeg, wordt nu aan alle kanten onderzocht. Hoe de stemming in Jeruzalem in zo’n korte tijd kon omslaan, heeft mij altijd geïntrigeerd. Hoe kweek je zo’n hetze, hoe ontstaat zo’n hetze en gebeurt dat ook in onze tijd? Het ontstaan van het virus is geen mensenwerk; het andere toch wel.

Bij Witte Donderdag denk ik weer terug aan de jaren eind ’70 / begin ’80. Pastoor van der Valk ( 1978 – 1984 pastoor te Wijhe) kreeg het voor elkaar om 12 jonge mannen, twintigers en sommigen nog jonger,  op de voorste banken te zetten en hen de voeten te wassen. Paus Franciscus heb ik dat ook zien doen. Mooie symboliek. In de Eucharistieviering van die dag krijgt de zin : “Doet dit tot Mijn gedachtenis” een extra lading. Soms was het die dag ook voor kerkgangers mogelijk onder teken van brood en wijn ter communie te gaan. Dit jaar niet aanwezig kunnen zijn bij zo’n viering zal voor velen een voelbaar gemis zijn ( geweest).

Sinds 2011 is voor ons Witte Donderdag ook de dag van De Passion. Voor sommigen een omstreden evenement, maar voor velen in het land een bijzonder en een gelovig gebeuren. De eerste twee keren ( 2011 in Gouda; 2012 in Rotterdam) waren wij daarbij.

In 2011, in Gouda, was alles nieuw; we kenden de opzet van De Passion nog niet. Na de Eucharistieviering om 18 uur konden de mensen lopend naar het centrum gaan, zo’n 2 km, of per bus. Door fileproblemen waren we net iets te laat in de kerk gekomen en hadden we wat informatie vooraf gemist. We besloten de bus te nemen. De passagiers van de bussen werden echter niet naar het centrum gebracht maar naar een groot kerkplein aan de rand van de stad. We belandden zo door toeval bij “de inwoners van Jeruzalem”, wel 1000 man, die achter het grote verlichte witte kruis de stad doortrokken. Achteraf hebben we nooit spijt gehad van onze toch min of meer willekeurige keuze. Het werd een zeer indrukwekkende tocht door de smalle straatjes van de oude stad. De stilte, de trage gang, de ingetogenheid, het respect van de velen, die langs de wegen stonden, geen enkele wanklank:  we zullen het niet gauw vergeten. We voelden Jeruzalem, 2000 jaar geleden. De tocht eindigde met de aankomst in het centrum van Gouda, waar Pilatus en het overige volk al klaar stonden. Wat er op dat plein al verteld en gebeurd was, daar hadden wij geen weet van. Dat hebben we bij de herhaling op tv pas later gezien.

Het jaar daarop, 2012, hebben we er voor gekozen om bij “het volk’ te gaan staan, op het Willemsplein, aan de voet van de Erasmusbrug. Via de verteller ( Philip Freriks) en de beelden op de levensgrote schermen kwam alles heel dichtbij: de innerlijke strijd en het lijden van Jezus, Zijn bedroefde moeder, het gehannes van Petrus, de tweestrijd van Judas, Pilatus, die het volk te vriend wilde houden en zijn eigen hachje wilde redden. Alles bekrachtigd door het live zingen van bekende populaire liedjes uit onze tijd, die daardoor ineens heel anders gingen leven en een nieuwe betekenis kregen. “Geef mij nu je angst, ik geef je er hoop voor terug”, “Denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart-wit, maar in de kleur van je hart” zijn teksten die je daarna heel anders beluistert. Heel bijzonder was hoe als afsluiting Jezus in grote sterke witte lichtbundels vanaf de uiterste top van de Erasmusbrug zingt: “Afscheid nemen bestaat niet …..”, nu als een verwijzing naar Zijn Verrijzenis.

Inderdaad; een hoop spektakel, kunnen tegenstanders zeggen, maar als je er zo dicht bij bent, laat het niemand onberoerd, christen, andersdenkend of ongelovig.

Dit jaar geen Passion door de corona. Op tv een compilatie van uitvoeringen van de voorafgaande 9 jaren met als titel “Geef mij nu je angst….. “. Hoe toepasselijk deze titel. In de dagen dat ik dit schrijf, lijkt er ook ruimte voor hoop: de stijging in de cijfers vlakt wat af, al durft nog bijna niemand dat te benadrukken. Ik hoop en wens, dat wanneer u dit leest, de angst, het verdriet, de eenzaamheid getemperd zijn, en de hoop op betere tijden ten goede is gekeerd. Misschien heeft het overdenken en de beleving van de Goede Week hieraan ook bijgedragen.

Tenslotte: wanneer u in de toekomst, te beginnen in Roermond 2021, in de gelegenheid bent “live” aanwezig te kunnen zijn, is dat zeker een aanrader. Een heel lang evangelie op Palmzondag of later in de Goede Week komt dan heel anders op U over.